સાદું માઇક્રોસ્કોપ એટલે શું? નજીકના બિંદુ (સામાન્ય દ્રષ્ટિ અંતર) પર રચાતા પ્રતિબિંબ માટે મોટવણીનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાદું માઇક્રોસ્કોપ (અથવા બહિર્ગોળ લેન્સ) એ નાની કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો અભિસારી લેન્સ છે.
તેનો ઉપયોગ કરવા માટે,વસ્તુને લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f$ જેટલા અથવા તેનાથી ઓછા અંતરે મૂકવામાં આવે છે. ચત્તું,મોટું અને આભાસી પ્રતિબિંબ જોવા માટે આંખને લેન્સની બીજી બાજુએ નજીક રાખવામાં આવે છે.
ધારો કે વસ્તુ $u$ અંતરે છે અને પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ $D$ (જ્યાં $D \cong 25 \ cm$) પર રચાય છે.
રેખીય મોટવણી $m$ નીચે મુજબ છે:
$m = \frac{v}{u} \quad \dots (1)$
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$
બંને બાજુ $v$ વડે ગુણતા:
$\frac{v}{f} = \frac{v}{v} - \frac{v}{u}$
$\frac{v}{f} = 1 - m$
$m = 1 - \frac{v}{f}$
પ્રતિબિંબ આભાસી હોવાથી અને નજીકના બિંદુ પર રચાતું હોવાથી,સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ $v = -D$ લેતા:
$m = 1 - \frac{-D}{f}$
$m = 1 + \frac{D}{f}$

Explore More

Similar Questions

સાદા માઇક્રોસ્કોપનું મહત્તમ મોટવણી જણાવો.

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં,ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $2.5 \, cm$ અને $5 \, cm$ છે. એક વસ્તુને ઓબ્જેક્ટિવની સામે $3.75 \, cm$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે. જો અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે રચાતું હોય,તો બે લેન્સ વચ્ચેનું અંતર (માઇક્રોસ્કોપ ટ્યુબની લંબાઈ) .......$cm$ હશે.

Difficult
View Solution

સંયુક્ત માઈક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા રચાતું પ્રતિબિંબ કેવું હોય છે?

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $4\,cm$ અને $8\,cm$ છે. જો ટ્યુબની લંબાઈ $30\,cm$ હોય,તો સામાન્ય ગોઠવણ માટે મોટવણી કેટલી થશે?

જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે રચાય છે ત્યારે સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કુલ મોટવણી $24$ છે. જો આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $5 \ cm$ હોય,તો ઓબ્જેક્ટિવ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી મોટવણી કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo